14. Çin Ulusal Halk Meclisi’nin 4. Toplantısı, bu sabah başkent Beijing’deki Büyük Halk Toplantı Sarayı’nda düzenlenen törenle başladı. Açılış oturumuna Xi Jinping’in yanı sıra Çin Komünist Partisi (ÇKP) ve devlet liderleri katıldı. Çin Başbakanı Li Qiang, oturumda Hükümet Çalışma Raporu’nu sundu ve bu yıl için ekonomik büyüme hedefinin yüzde 4,5 ila yüzde 5 aralığında belirlendiğini açıkladı.

Hükümet Çalışma Raporu’nda 2025 yılı olağanüstü bir yıl olarak değerlendirildi. Bu kapsamda ÇKP 20. Merkez Komitesi’nin 4. Genel Kurulu düzenlenerek Çin’in önümüzdeki beş yıl için kalkınma planlaması yapıldı.

Raporda ayrıca Çin Halkının Japon Saldırganlara Karşı Direniş Savaşı ve Dünya Anti-Faşist Savaşı’nda kazanılan zaferlerin 80. yıl dönümünün anıldığı, Taiwan’ın İadesi’nin yıl dönümünün de çeşitli etkinliklerle hatırlandığı belirtildi.

Yurt içi ve yurt dışında yaşanan derin ve karmaşık değişimlere rağmen Çin halkının, çekirdeğinde Xi Jinping’in bulunduğu ÇKP Merkez Komitesi’nin liderliğinde yeni kalkınma anlayışını kararlılıkla uyguladığı ve yüksek nitelikli kalkınma yönünde adımlarını hızlandırdığı ifade edildi. Bu çerçevede yıl için belirlenen ekonomik ve sosyal kalkınma hedeflerinin başarıyla gerçekleştirildiği kaydedildi.

Raporda, Çin ekonomisinin güçlü bir esneklik sergileyerek yüzde 5 büyüme kaydettiği de vurgulandı.

Hükümetin bu yılki 10 öncelikli çalışması

Hükümet Çalışma Raporu’nda, hükümetin bu yıl yürüteceği çalışmalarda öne çıkan 10 temel öncelik sıralandı. Buna göre hükümet; iç pazarın güçlendirilmesi, ulusal ekonomiye yeni büyüme dinamikleri kazandırılması, yüksek teknolojilerde öz yeterlilik kapasitesinin artırılması ve kilit alanlardaki reformların derinleştirilmesine öncelik verecek.

Ayrıca yüksek düzeyde dışa açılımın genişletilmesi, kırsal alanların kapsamlı biçimde canlandırılması, yeni tip kentleşmenin ilerletilmesi ve bölgesel eşgüdümlü kalkınmanın güçlendirilmesi de öncelikli çalışma başlıkları arasında yer aldı.

Bunun yanı sıra halkın yaşam standartlarının güvence altına alınarak iyileştirilmesi, çevre dostu dönüşümün hızlandırılması ve önemli alanlarda ortaya çıkabilecek riskleri önleme ve bertaraf etme kapasitesinin artırılması da hükümetin bu yıl odaklanacağı başlıca görevler arasında gösterildi.

15. Beş Yıllık Plan için 20 temel gösterge sıralandı

Hükümet Çalışma Raporu’nda, Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi’nin “Ulusal Ekonomi ve Toplumsal Kalkınmanın 15. Beş Yıllık Planı’nın Düzenlenmesine İlişkin Önergesi” doğrultusunda hazırlanan “Çin Halk Cumhuriyeti Ulusal Ekonomi ve Toplumsal Kalkınmanın 15. Beş Yıllık Planı’nın Ana Hatları” belgesinde yer alan 20 temel gösterge sıralandı.

Raporda ekonomik kalkınma alanında büyüme, yapısal dönüşüm ve verimlilik başlıklarında üç temel gösterge belirlendiği ifade edildi. Gayri safi yurtiçi hasılanın önümüzdeki beş yılda makul bir aralıkta büyümesinin hedeflendiği, yıllık büyüme hedeflerinin ise ekonomik koşullara göre ayrıca açıklanacağı belirtildi.

İnovasyon güdümlü kalkınma kapsamında yeniliğe yönelik yatırımlar ve bu yatırımların etkinliğini ölçmeye yönelik üç göstergeye yer verilen raporda, toplumsal Ar-Ge harcamalarının yıllık ortalama yüzde 7’nin üzerinde artırılmasının öngörüldüğü kaydedildi.

Halkın refahını artırmaya yönelik hedefler çerçevesinde istihdam, gelir, eğitim, tıp ve sağlık hizmetleri ile yaşlı ve çocuk bakımını kapsayan yedi gösterge belirlendiği ifade edildi.

Yeşil ve düşük karbonlu dönüşüm kapsamında ise karbon emisyonlarının azaltılması, kirliliğin önlenmesi ve çevrenin korunmasına yönelik beş göstergeye yer verildi. Bu çerçevede gayri safi yurtiçi hasıla başına düşen karbondioksit emisyonlarının kümülatif olarak yüzde 17 oranında azaltılması ve öncelikli sektörlerde yeşil ve düşük karbonlu dönüşümün kesintisiz şekilde sürdürülmesi hedefleniyor.

Raporda ayrıca gıda ve enerji üretim kapasitesini kapsayan iki güvenlik göstergesinin belirlendiği ve bu göstergelerle ulusal güvenliğin kritik altyapı temellerinin güçlendirilmesinin amaçlandığı vurgulandı.

2026 yılına ilişkin ekonomik hedefler açıklandı

Hükümet Çalışma Raporu’nda 2026 yılına ilişkin ekonomik büyüme hedefi ve diğer temel makroekonomik hedefler açıklandı. Buna göre ekonomik büyümenin yüzde 4,5 ile yüzde 5 aralığında gerçekleşmesi öngörülüyor. Raporda ayrıca yürütülecek çalışmalarla bu hedefin üzerine çıkılmasının amaçlandığı belirtildi.

Raporda, kentsel alanlardaki işsizlik oranının yüzde 5,5 civarında tutulması ve yıl içinde 12 milyon yeni istihdam yaratılması hedefleri yer aldı. Tüketici fiyat endeksindeki artış için yüzde 2 civarında bir hedef belirlendi.

Ayrıca halkın gelirlerinin ulusal ekonomiyle uyumlu biçimde artırılması, uluslararası ödemelerde temel dengenin korunması, tahıl üretiminin 700 milyon ton civarında tutulması ve gayri safi yurtiçi hasılanın birim başına düşen karbondioksit emisyonlarının yüzde 3,8 oranında azaltılması hedefleri de raporda açıklandı.

Hükümet Çalışma Raporu’na göre, 2026 yılında daha aktif bir mali politika ve uygun ölçüde gevşek bir para politikası uygulanmaya devam edilecek.

Geleceğin sektörlerine öncelik verilecek

Raporda, yeni gelişen sektörlerin ve geleceğin stratejik sektörlerinin öncelikli olarak destekleneceği vurgulandı. Bu kapsamda yarı iletkenler, havacılık ve uzay, biyofarmasötik sektör ile alçak irtifa ekonomisi gibi yeni gelişen ve ulusal ekonomiye destek sağlayan sektörlerin güçlendirilmesi planlanıyor.

Ayrıca geleceğin enerji teknolojileri, kuantum teknolojisi, vücut bulmuş yapay zeka, beyin-makine arayüzleri ve 6G gibi alanların da yoğun biçimde geliştirilmesi hedefleniyor. Bu doğrultuda kamu işletmelerinin uygulama senaryoları oluşturmasının teşvik edileceği ve unicorn şirketlerin ortaya çıkmasının destekleneceği ifade edildi.

Raporda ayrıca bilim ve teknoloji alanında yüksek düzeyde kendi kendine yeterlilik ve güçlenmenin artırılması gerektiği vurgulandı. Yeni tur bilimsel ve teknolojik devrim ile endüstriyel dönüşümün sunduğu fırsatlardan yararlanılarak bağımsız inovasyon kapasitesinin kapsamlı biçimde güçlendirilmesi ve yüksek nitelikli kalkınmaya güçlü bilimsel destek sağlanmasının hedeflendiği kaydedildi.

Yüksek teknolojilerde öz yeterlilik kapasitesi artırılacak

Hükümet Çalışma Raporu’nda ayrıca orijinal inovasyonun güçlendirilmesi ve kritik alanlardaki temel teknolojilerde atılım yapılması gerektiğine dikkat çekildi. Bu çerçevede temel araştırmalara ayrılan kaynakların payının artırılması, ulusal stratejik bilim ve teknoloji kapasitesinin güçlendirilmesi, ulusal laboratuvarların ve önemli bilimsel araştırma altyapılarının inşa edilmesi öngörülüyor.

Eğitim, bilim ve nitelikli insan kaynağı gelişiminin eşgüdüm içinde ilerletileceğine işaret edilen raporda, yetenek yetiştirme mekanizmalarının sanayi ihtiyaçlarıyla daha uyumlu hale getirileceği ifade edildi.

Çin’e özgü büyük devlet diplomasisinde yeni başarılar

Raporda, 2025 yılında Çin’e özgü büyük devlet diplomasisinin kaydettiği yeni başarılara da yer verildi.

Rapora göre Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping başta olmak üzere Çin Komünist Partisi (ÇKP) ve devlet liderleri çok sayıda ülkeye resmî ziyaretler gerçekleştirdi. Liderlerin, Çin-Orta Asya Zirvesi, APEC Liderler Gayri Resmî Toplantısı, BRICS Liderler Çevrimiçi Zirvesi ve G20 Liderler Zirvesi gibi önemli çok taraflı ve ikili diplomatik etkinliklere katıldığı kaydedildi.

Raporda ayrıca Çin’in Shanghai İşbirliği Örgütü Tianjin Zirvesi, Küresel Kadın Zirvesi ve Çin-Latin Amerika Forumu’nun 4. Bakanlar Toplantısı dahil olmak üzere birçok önemli diplomatik etkinliğe başarıyla ev sahipliği yaptığı hatırlatıldı.

Çin’in korumacılık ve tek taraflı zorbalık girişimlerine kararlılıkla karşı çıktığına dikkat çekilen raporda, ülkenin çok taraflılığı ve açık işbirliğini savunmaya devam ettiği, ayrıca İkinci Dünya Savaşı’nın kazanımlarının korunmasını güçlü biçimde desteklediği belirtildi.

Raporda, Çin’in Küresel Yönetişim İnisiyatifi’ni ortaya koyarak ortak geleceği paylaşan bir insanlık topluluğunun inşasını ilerlettiği, küresel zorluklarla mücadelede ve uluslararası ile bölgesel sorunların çözümünde yapıcı bir rol üstlendiği vurgulandı. Çin’in dünya barışının korunması ve küresel kalkınmanın ilerletilmesine önemli katkılar sunduğu da raporda ifade edildi.

Tek Çin ilkesine vurgu

Hükümet Çalışma Raporu’nda, yeni dönemde Taiwan meselesinin çözümüne yönelik olarak Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) genel stratejisinin tam ve kararlı biçimde uygulanması gerektiği vurgulandı.

Raporda, Tek Çin İlkesi ve 1992 Mutabakatı’na bağlı kalınması, “Taiwan bağımsızlığı” yanlısı ayrılıkçı faaliyetlere kararlılıkla karşı çıkılması ve dış müdahalelere karşı koyulmasının önemine dikkat çekildi.

Ayrıca Taiwan Boğazı’nın iki yakası arasındaki iletişim ve işbirliğinin güçlendirilmesi, entegre kalkınmanın derinleştirilmesi ve Çin kültürünün birlikte miras alınarak geliştirilmesinin teşvik edileceği belirtildi.

Raporda, Taiwan Boğazı’nın iki yakasındaki soydaşların birlikte hareket ederek Çin milletinin yeniden canlanması hedefi için ortak çaba gösterme çağrısı da yapıldı.